کالیبره کردن

وقتي با ابزار اندازه گيري سر و كار داريم بجز دانستن دقت و خطا ي آن، دانستن اينكه آن ابزار كاليبره است يا نه مهم است.

در آزمايشگاه معمولن با ابزاري سر و كار داريم كه بارها از آنها استفاده شده يا مدت زيادي از توليد آنها گذشته است، پس ممكن است درجه بندي آنها تغيير كرده باشد و يا حتي صفر آنها جا به جا شده باشد.

حتي اگر با يك ابزار نو كه تازه ( از كارخانه يا شركت سازنده اش ) خريداري شده هم سرو كار داريم باز هم كاليبره كردن آن ( و يا اطمينان از كاليبره بودن آن ) مهم است.

كاليبره كردن يك ابزار يعني : تعيين دقيق صفر آن و اطمينان از درجه بندي هاي آن

هر چند كاليبره كردن يك ابزار وظيفه ي كارخانه يا شركت سازنده ي آن است ولي يك آزمايشگر بايد از كاليبره بودن ابزاري كه استفاده مي كند اطمينان حاصل كند و مسئول اصلي اين كار است.

هر ابزار اندازه گيري ممكن است به شيوه ي مخصوص به خود كاليبره شود ولي در حالت كلي براي كاليبره كردن يك ابزار ميتوان از مقايسه آن با ابزار شاخص ( ابزاري كه به صفر آنها و درجه بندي آنها اطمينان داريم ) استفاده كرد.

براي شروع كاليبره كردن يك ابزار نخست بايد صفر آن را تعيين كرد و سپس بايد درستي درجه بندي هاي آن را آزمود.

براي نمونه : دماسنجي براي اندازه گيري دما خريداري مي شود و در اختيار يك آزمايشگر قرار مي گيرد

آزمايشگر نخست بايد تعيين كند آيا صفر دماسنج همان خط نشانه اي است كه روي دماسنج درج شده است يا نه.

براي اين كار مي تواند دماسنج را در شرايط استاندارد در مخلوط آب و يخ قرار دهد. از آنجا كه ( بر اساس قرارداد همگاني ) دماي مخلوط آب و يخ در شرايط استاندارد صفر درجه سانتي گراد است، اگر دماسنج مورد نظر روي درجه ي صفر قرار داشت يعني دماسنج خريداري شده ( و كارخانه ياشركت سازنده ي آن ) از نخستين آزمون كاليبره بودن سربلند بيرون آمده است، در غير اين صورت، اگر روي هر درجه ي ديگري بجز صفر قرار داشت آزمايشگر آن درجه را به عنوان صفر دماسنج در نظر مي گيرد و به اين ترتيب بخشي از كار كاليبره كردن دماسنج را با موفقيت پشت سر مي گزارد. گام بعدي اطمينان پيدا از كردن از درجه بندي هاي دماسنج است كه براي اين كار بايد دماسنج را در شرايط استاندارد در آب جوش قرار دهد و از انجا كه ( بر اساس قرارداد همگاني ) دماي آب جوش در شرايط استاندارد صد درجه ي سانتي گراد است، درجه اي را كه دماسنج در اين حالت نشان مي دهد صد در نظر مي گيرد. اگر بين صفر تا صد دماسنج، به صد قسمت مساوي تقسيم شده بود آنگاه كاليبره كردن با موفقيت انجام پذيرفته است و اگر چنين نبود تنها را باقي مانده اين است كه درجه بندي دماسنج را تغيير دهد ( كه البته پيشنهاد بهتر اين است كه اين دماسنج را به كارخانه يا شركت سازنده اش پس دهد ).

برچسبها: آزمایش گاه, دقت, خطا, اندازه گیری, کالیبره فرآیند اندازه گیری...